Ο ανταγωνισμός μεταξύ των υδατικών και ενεργειακών απαιτήσεων παγκοσμίως, παρουσιάζει αυξητική τάση σε όλη την υφήλιο. Ένα χαρακτηριστικό σύγχρονο παράδειγμα ανταγωνισμού μεταξύ υδάτων και ενέργειας είναι η περίπτωση της  Μάλτας.

Η εξασφάλιση καθαρού νερού και η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί μια συνεχόμενη πρόκληση για το μικρό νησιωτικό κράτος της Μάλτας, στο οποίο σημαντικές ποσότητες καθαρού πόσιμου νερού προέρχονται τόσο από ιδιωτικές γεωτρήσεις όσο και από μονάδες αφαλάτωσης, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από εισαγόμενο πετρέλαιο. Η διαχρονική έλλειψη γλυκού νερού και η συνεχόμενη εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, όπως το πετρέλαιο, έχει οδηγήσει την κυβέρνηση της Μάλτας στην ριζική αναθεώρηση των πολιτικών της αποφάσεων σε πιο βιώσιμες, όσον αφορά τα ύδατα και την ενέργεια.

Στην Μάλτα, ένα νησί της Μεσογείου, το κόστος μεταξύ του νερού και της ηλεκτρικής ενέργειας είναι στενά συνδεδεμένο. Η εταιρία ύδρευσης της Μάλτας διαχειρίζεται τρεις ενεργειακά απαιτητικές μονάδες αφαλάτωσης τεχνολογίας αντίστροφης όσμωσης (Α.Ο.), για τον διαχωρισμό των αλάτων από το θαλασσινό νερό. Σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση "η ηλεκτρική ενέργεια αναλογεί στο 75% του κόστους του νερού το οποίο παράγεται από τις μονάδες αφαλάτωσης της εταιρία ύδρευσης".

Η εθνική εταιρία παραγωγής ρεύματος της Μάλτας πρόσφατα προχώρησε σε αύξηση του τιμολογίου του ηλεκτρικού ρέματος κατά 60%, το οποίο είχε σημαντικές επιπτώσεις στο κόστος της παραγωγής νερού από αφαλάτωση. Στην πραγματικότητα, αυτή η μεταβολή  επιβάρυνε τους κατοίκους και τις βιομηχανίες κατά 25% επί του τιμολογίου, γεγονός το οποίο ενόχλησε την τοπική κοινωνία. Στο τέλος του Φεβρουαρίου χιλιάδες κάτοικοι της Μάλτας διαμαρτυρήθηκαν για την αύξηση του λογαριασμού σε ρεύμα και νερό και πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας στην πρωτεύουσα της Μάλτας, Βαλέτα. Φαίνεται λογικό, όταν η παραγωγή νερού εξαρτάται από την ηλεκτρική ενέργεια οι όποιες αυξήσεις στα τιμολόγια του ρεύματος να έχουν σαν συνέπεια την αλυσιδωτή αύξηση στην τιμή του νερού την οποία καλούνται να πληρώσουν οι τελικοί καταναλωτές. Το επιπλέον κόστος δεν πρέπει να βαρύνει αποκλειστικά τον πολίτη και η κατανομή του θα πρέπει να γίνεται με κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια. Η  πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό αποτελεί δικαίωμα του κάθε ανθρώπου, με την υποχρέωση όμως να κάνει λελογισμένη χρήση.

Η Μάλτα θα βρεθεί αντιμέτωπη με πρόβλημα στα ύδατά της στο άμεσο μέλλον εάν δεν προβεί σε αλλαγή των διαχειριστικών πρακτικών της. Ο Gordon Knox ένας συνταξιούχος γεωλόγος ο οποίος μελετά τα αποθέματα γλυκού νερού στη Μάλτα, εκφράζει την ανησυχία ότι μεταξύ 2015 και 2025 τα υπόγεια ύδατα θα καταστούν εντελώς ακατάλληλα για χρήση, λόγω υφαλμύρινσης. Ο διαθέσιμος χρόνος είναι ελάχιστος και η χώρα θα πρέπει να λάβει άμεσα και βιώσιμα μέτρα.

Την λύση του προβλήματος ήρθε να προτείνει μια πολυεθνική εταιρία, η οποία έπειτα από μια μεγάλη συμφωνία που επετεύχθη με την εταιρία παραγωγής ρεύματος και την εταιρία ύδρευσης της Μάλτας στα τέλη του 2008, συμφωνήθηκε να εγκαταστήσει ένα νέο εθνικό «έξυπνο» δίκτυο τα επόμενα 5 χρόνια. Το δίκτυο αυτό αποτελεί μια παγκόσμια πρωτοτυπία, καθώς προβλέπει την εγκατάσταση 250.000 μετρητών οι οποίοι θα ελέγχουν σε πραγματικό χρόνο την κατανάλωση νερού και ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ σταδιακά εγκαθίστανται μετρητές στο δίκτυο και έως τις αρχές του 2013 προγραμματίζεται να έχει ολοκληρωθεί και να τεθεί σε λειτουργία το δίκτυο.

Το ολοκληρωμένο σύστημα παροχής ενέργειας και νερού θα μπορεί να ανιχνεύσει και να επισημάνει διαρροές, κλοπές, αλλά και ελαττωματικό εξοπλισμό. Ειδικά για τις διαρροές οι εταιρίες ύδρευσης και ηλεκτρισμού ήταν αδύνατο να τις εντοπίσουν στο σημερινό δίκτυο. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην χώρα μας. Οι απώλειες νερού από το δίκτυο είναι ένα μείζον και χρόνιο πρόβλημα. Η αδυναμία των εταιριών ύδρευσης να εντοπίσουν τις διαρροές συνιστά τη μεγαλύτερη σπατάλη νερού, τόσο πόσιμου όσο και αρδευτικού, στην Ελλάδα. Μελέτες κάνουν λόγο για απώλειες οι οποίες φτάνουν το 15-20% στην περιοχή της Αττικής.
 Για την κλοπή ρεύματος η ηλεκτρική εταιρία υπολογίζει την απώλεια στο 8% επί των συνολικών απωλειών ρεύματος. Τελευταία έχει υιοθετηθεί ένα καινοτόμο σύστημα λογαριασμού το οποίο λαμβάνει υπόψη τόσο την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας όσο και την κατανάλωση νερού και προσφέρει αναλυτικές πληροφορίες κατανάλωσης, αλλά και ευκολίες (όπως αποπληρωμή λογαριασμών μέσω του διαδικτύου).

Σε συνδυασμό με το προαναφερθέν δίκτυο, η κυβέρνηση της Μάλτας επιδοτεί προγράμματα εγκατάστασης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τον Ιούλιο ανακοίνωσε ένα οκταετές πρόγραμμα επιδότησης παραγωγής της ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα, μέσω της οποίας οι κάτοικοι της Μάλτας θα μπορούν να πωλούν ηλεκτρική ενέργεια στην εταιρία παραγωγής ηλεκτρισμού στην τιμή των 25 σεντς για κάθε κιλοβατώρα (Kwh).

Η κυβέρνηση επίσης επιδοτεί την εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτήρων και θερμαντικών συστημάτων, όπως για παράδειγμα στο Gonzo, το δεύτερο μεγαλύτερο νησί στο αρχιπέλαγος της Μάλτας, όπου οι κάτοικοι επιδοτούνται με 560 Ευρώ για την εγκατάσταση θερμαντικών συστημάτων.

Είναι πλέον φανερό ότι το κράτος της Μάλτας έχει λάβει σοβαρά υπόψη του το ενεργειακό πρόβλημα και είναι διατεθειμένο να υιοθετήσει λύσεις και προτάσεις, έτσι ώστε να διαχειριστεί τους πόρους της με σύνεση και ορθολογισμό, προτού να είναι αργά. Οι πρακτικές διαχείρισης πόρων και ενέργειας του νησιωτικού μικρού αυτού κράτους αποτελεί  ένα άριστο παράδειγμα προς μίμηση και για άλλες Μεσογειακές χώρες οι οποίες αντιμετωπίζουν ή θα αντιμετωπίσουν ανάλογα προβλήματα στο μέλλον. Η χώρα μας συμπεριλαμβάνεται στις μεσογειακές χώρες στις οποίες δεν υπάρχει διαχειριστικό σχέδιο υδάτων στα πλαίσια ενός εθνικού σχεδίου δράσης, μα ούτε και πρόθεση για μείωση της κατανάλωσης νερού. Αντί αυτού προωθούνται λύσεις που κάθε άλλο παρά ορθολογικές θεωρούνται, σύμφωνα και με τις παγκόσμιες πρακτικές και τάσεις.

Ευχή μας οι πολιτικές αποφάσεις οι οποίες οδηγούν σε ορθές πρακτικές διαχείρισης να ληφθούν και στη χώρα μας και να οδηγηθούμε σε ένα βιώσιμο μοντέλο κατανάλωσης, πριν η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη.